15 sierpnia w rocznicę Bitwy Warszawskiej 1920 roku, Siły Zbrojone Rzeczypospolitej Polskiej obchodzą swoje święto. Ustanowione 30 lipca 1992 roku nawiązuje do tradycji II Rzeczypospolitej. Święto Wojska Polskiego jest wyrazem hołdu dla tradycji i dorobku polskiego oręża. Wojna 1920 roku zjednoczyła Polaków w sposób nadzwyczajny. Czując smak i znając cenę świeżo odzyskanej wolności, Rodacy stanęli murem w jej obronie. Zbudowali jedność, nie bacząc na dzielące ich różnice. W tym dziejowym dla Ojczyzny czasie, polska armia przyjęła dziejowe wyzwanie, celująco zdając przed narodem egzamin.
15 sierpnia 1920 roku na przedpolach Warszawy rozegrała się bitwa, w której Armia Polska dowodzona przez Marszałka Józefa Piłsudskiego pokonała wojska bolszewickie i ocaliła niedawno odzyskaną niepodległość. Bitwa ta była dowodem męstwa, zdyscyplinowania i wielkiej bitności żołnierza polskiego. Była ona znakiem miłości i przywiązania do odrodzonej Ojczyzny. Żołnierze Wojska Polskiego dając przykład największej determinacji i bohaterstwa nad Wisłą, Wieprzem i Wkrą zapewnili Ojczyźnie niepodległy byt. To właśnie z wielkiego patriotyzmu, wierności złożonej przysiędze, wielkiego poczucia obowiązku wobec wartości najwyższych, tworzył się szacunek dla wojska, jego munduru i orężnej tradycji. W 101. rocznicę pamiętnych, dramatycznych wydarzeń, oddajemy hołd ich bohaterom, żołnierzom Bitwy Warszawskiej. Tym, z których walki, służby i pracy zrodziło się tamto zwycięstwo.
Tradycja Święta Wojska Polskiego sięga roku 1923 r., gdy gen. Stanisław Szeptycki wydał rozkaz nr 126 wprowadzający w okresie międzywojennym Święto Żołnierza. Przez pierwsze dwa lata po wojnie za Święto Wojska uznać można wspomnienie wymarszu Pierwszej Kompanii Kadrowej, a nie zwycięstwo warszawskie. Rany były zbyt świeże, a stolica otoczona byłą wieńcem mogił. Dopiero 4 sierpnia 1923 r. wydany został Rozkaz Dzienny Nr 126 Ministerstwa Spraw Wojskowych, który rozpoczynał się od słów: Dzień 15-go sierpnia jest Świętem Żołnierza. W dniu tym wojsko i społeczeństwo czci chwałę oręża polskiego, której uosobieniem i wyrazem jest żołnierz. W rocznicę wiekopomnego rozgromienia nawały bolszewickiej pod Warszawą święci się pamięć poległych w wiekowych walkach z wrogiem o całość i niepodległość Polski. Rozkaz nr 126 dokładnie regulował program Święta Żołnierza, który składał się z kilku głównych elementów:
1. w przeddzień Święta Żołnierza o godz. 20-ej capstrzyk orkiestr wojskowych na ulicach miasta garnizonowego;
2. w dzień święta przed południem przegląd wojsk z nabożeństwem i błogosławieństwem;
3. po południu uroczystości ogólnonarodowe;
4. uroczysty wieczorny apel.
W dniu święta, w każdym garnizonie o godz. 9.00 odbywał się przegląd załóg. Co ciekawe, miał się odbywać na oczach społeczeństwa, jak uzasadniano by pokazać, że wojsko jest „Tarczą i obroną Ojczyzny” i ma dać dowód tężyzny, gotowości bojowej i ducha wojska. Ta część miała charakter oficjalny. Rozkaz regulował także wygląd wojska. Wszystkie garnizony miały stawić się z chorągwiami, w ubiorze polowym ze sprzętem i uzbrojeniem bojowym. Przegląd miał dokonywać najstarszy stopniem i starszeństwem dowódca wojska. Poza żołnierzami na defiladę zapraszano władze rządowe i samorządowe, duchowieństwo oraz przedstawicieli lokalnych stowarzyszeń. Uroczystości popołudniowe miały charakter obywatelski. Żołnierz bierze w nich udział oddzielnie lub w zwartych oddziałach, względnie jako delegacje wysłane na rozkaz komendanta garnizonu; jednak zawsze w ubiorze polowym (z bronią białą). Pododdziały honorowe, które mają wystąpić w czasie uroczystości popołudniowych występują w ubiorze polowym (uzbrojenie bojowe). Ostatnim elementem obchodów był wieczorny apel, który rozpoczynał się o 22.30 w obecności oficera. Jego celem było utrwalenie w oddziałach pamięci poległych na polu walki towarzyszy broni, którzy najwięcej się odznaczyli. Ponadto w dniu Święta Żołnierza ukarani aresztem koszarowym i lekkim – kary nie odbywali.
Formalnie rozkaz nie został anulowany żadnym aktem. Święto Żołnierza było obchodzone do 1947 r., kiedy to tzw. nowa władza (komunistyczna) ustanowiła Dzień Wojska Polskiego w dniu 12 października. Miał upamiętniać w ten sposób chrzest bojowy 1. Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki pod Lenino.
Sejm RP w dniu 30 lipca 1992 r. uchwalił ustawę, która zmieniała datę Święta Wojska Polskiego na 15 sierpnia.
Tekst: Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych. Grafika w nagłówku: Ministerstwo Obrony Narodowej.
Grafika pod tekstem wygenerowana przez SI (M365 Copilot)
